Πριν από 14 χρόνια είχαμε την τύχη να απολαύσουμε το διήμερο επιστημονικό συνέδριο για την Αντιοθωνική εξέγερση του Ναυπλίου το 1862.
Η παρουσία των 80άρηδων τότε Τάσου Γούναρη και του στρατηγού Φωτόπουλου, μας έδωσε μια μοναδική ευκαιρία να μάθουμε, όσοι το παρακολουθήσαμε (εκτός της πανηγυρικής έναρξης, είχαμε απομείνει καμιά εικοσαριά στην αίθουσα του Βουλευτικού)
Στη συνέχεια ατόνησε η οποιαδήποτε αναφορά σε εκείνα τα ιστορικά γεγονότα, τα «τελευταία αξιόλογα που συνέβησαν στην πόλη μας» κατά τον χαρακτηρισμό του Μ. Λαμπρινίδη στη «Ναυπλία».
Θεωρώ χρέος μου με αναρτήσεις - κάθε τέτοια μέρα – να υποδαυλίζω το ενδιαφέρον, μήπως και κάνω κανένα νέο να ανατρέξει στο διαδίκτυο και να ανακαλύψει το πλούσιο υλικό που είναι αναρτημένο από τότε.
(Δεν παραπέμπω στον Λαμπρινίδη, γιατί –δυστυχώς – η ωραιότατη καθαρεύουσα που χρησιμοποιεί είναι άγνωστη γλώσσα για τους περισσότερους, παρά το σχολιασμό σε σύγχρονο λόγο που υπάρχει στη νεότερη έκδοση).
1/2/1862. Ξημερώνοντας. Πριν ανατείλει ο ήλιος. Το Ανάπλι ξυπνάει από τους ήχους της Στρατιωτικής μπάντας, τα συνθήματα, το ρυθμικό βηματισμό των στρατιωτών και με δαδιά και φανάρια στα χέρια μαζεύεται όλο στην πλατεία Συντάγματος ( τότε ονομάστηκε έτσι). Δια βοής ενέκρινε την προκήρυξη της Επαναστατικής Επιτροπής.
Δεν ήταν όποιοι κι όποιοι μέλη της… Επιφανείς στρατιωτικοί, δικαστές και δικηγόροι και μόνον ένας επιχειρηματίας…
Κάπου, σε τέτοια σύνθεση, δεν κολλάνε, οι ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ που υψώθηκαν δίπλα στο βάθρο που έγινε η ανάγνωση της προκήρυξης. Περισσότερο ταιριάζουν σε κόκκινες σημαίες που τοποθετούνταν έξω από τις αίθουσες συνεδριάσεων «ανέκκλητων» ( δλδ. χωρίς έφεση) στρατοδικείων.
Επί δυο μιση μήνες ο στρατός του Όθωνα πολιορκούσε την πόλη μας. Έγιναν μεγάλες μάχες. Στο λόφο του ΑγιοΛιά, στην πηγή της Άρειας, στην Ψιλή Άμμο του Τολού, στην οδό Αγίου Αδριανού και στην Πρόνοια. Στο τέλος νίκησε ο Όθωνας.
Η πόλη παραδόθηκε, δόθηκε αμνηστία, εκτός από 15 μέλη της Επαναστατικής Επιτροπής. Από αυτούς εάν εξαιρέσουμε κάποιον Φραγκιά, που ήταν έμπορος στο Ναύπλιο, όλοι οι άλλοι ήταν στρατιωτικοί και δικαστές από τις καλλίτερες οικογένειες της Ελλάδας!!!
(Τον Φραγκιά δεν τον αμνήστευσαν, γιατί είχε την ιδέα να φορτώσει κανόνι σε βάρκα, να πλησιάσει στον Βάλτο της Τίρυνθας και να χτυπήσει το βασιλικό στρατόπεδο).
Αυτοί οι εξόριστοι έγιναν οι περίφημοι «εξηνταδυώται» , κατά κάποιο τρόπο η «γενιά του Πολυτεχνείου» του προπερασμένου αιώνα. Οι περισσότεροι από αυτούς έγιναν τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Γεωργίου του Α’ Υπουργοί. Συνήθως Υπουργοί Στρατιωτικών ή Δικαιοσύνης.
Θα αναφέρω μερικούς.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. (Μας άφησε στο Ναύπλιο το οικογενειακό του σπίτι, εκεί που ήταν τα γραφεία του ΔΟΠΠΑΤ, το οποίο είχε καταστραφεί από μάχη που έγινε σε αυτό στη διάρκεια της Ναυπλιακής Επανάστασης, ο πάνω όροφος είναι μεταγενέστερος). Έφτασε αρχηγός του Στρατού και διορίστηκε Υπουργός Στρατιωτικών. Κρητικής μεν καταγωγής, αλλά μεγάλωσε και έζησε για μακρύ διάστημα στο Ναύπλιο.
ΠΕΤΡΟΣ ΑΘ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εγγονός του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, γιος του δευτερότοκου γιου του, ανιψιός των Μαυρομιχαλαίων της δολοφονίας του Καποδίστρια. Με καλές νομικές σπουδές, υπηρετούσε δικαστής στο Ναύπλιο, συμμετείχε στην Επαναστατική Επιτροπή του Ναυπλίου. Έγινε δυο τρεις φορές Υπουργός Δικαιοσύνης.
ΑΡΤΕΜΗΣ ΜΙΧΟΣ. Ο στρατιωτικός αρχηγός της Ναυπλιακής Επανάστασης, ένας από τους ήρωες της Εξόδου του Μεσολογγίου, το 1826. Συμμετείχε ως Υπουργός Στρατιωτικών στις πρώτες μετά την έξωση του Όθωνα Κυβερνήσεις. Κατάφερε να διατηρήσει την τάξη ενώ υπήρχε απειλή εμφυλίου πολέμου.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Έγκριτος νομικός, Εφέτης στο Ναύπλιο, συμμετείχε εθελοντής στην Επανάσταση της Ηπείρου το 1854, μέλος της Επαναστατικής Επιτροπής του Ναυπλίου. Αυτός έγινε Υπουργός Εσωτερικών για μια διετία, μετά συνέχισε στο δικαστικό κλάδο.
ΠΑΝΟΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ο στρατιωτικός με το πλουσιότερο βιογραφικό πολεμικής δράσης της εποχής του. Συμμετείχε ως εθελοντής στο πλευρό των Ρώσων στον Κριμαϊκό Πόλεμο, Πολέμησε στην επανάσταση της Θεσσαλίας το 1854, εθελοντής στο Γαλλικό στρατό σε εκστρατεία στη Συρία το 1858, ηγήθηκε της Κρητικής Επανάστασης το 1866… Αυτό το γενναίο παλικάρι το Γενάρη του 1862, ήταν κρατούμενος στο Παλαμήδι με την κατηγορία συνωμοσίας κατά του Όθωνα, αλήθεια ήταν. Τον κατεβάζουν τάχα μου γιατί είχε αρρωστήσει στην πόλη και συμμετέχει στην εξέγερση και στην Επαναστατική Επιτροπή του Ναυπλίου. Την 1/3/1862 υπερασπίζεται το λόφο του Προφήτη Ηλία από την επίθεση των Οθωνικών στρατευμάτων. Τραυματίζεται. Συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. Δεν εξορίστηκε με τους άλλους, έμεινε κλεισμένος σε φυλακές μέχρι τον Οκτώβρη του 1862. Μετά ανέλαβε αρκετές φορές το Υπουργείο Στρατιωτικών και εκλεγόταν βουλευτής Κυθήρων.
Άφησα για το τέλος την οικογένεια ΓΡΙΒΑ, τις ζωγραφιές τους έβαλα και στη διαφάνεια.Την κανονική, όχι του άλλου της Χι και της Κύπρου.
Αυτή που τραγούδησε ο λαός.
«Γρίβα μ’ σι θέλει ο Βασιλιάς,
τί να μι θέλει ο κε…ας.»
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΙΒΑΣ ήταν νεαρός αξιωματικός το 1862 στο Ναύπλιο. Έμεινε στην ιστορία γιατί έκανε Επανάσταση μέσα στην Επανάσταση. Κατέλαβε και διοίκησε επαναστατικώ δικαίω – δικτατορικά – το Παλαμήδι τον Μάρτη του 1862 με το πρόσχημα, ότι ήθελε να συνεχιστεί μέχρις εσχάτων ο αγώνας (και ας καταστρεφόταν το Ανάπλι).
Κατά περίεργο τρόπο, το ίδιο είχε κάνει και ο πατέρας του ΘΟΔΩΡΑΚΗΣ ΓΡΙΒΑΣ. Διοικούσε σα δικτάτορας το Παλαμήδι από το καλοκαίρι του 1826 μέχρι το Γενάρη του 1828. Αντί να πολεμάει τους Τούρκους, λήστευε την γύρω περιοχή, βομβάρδιζε το Ναύπλιο, απήγαγε πλούσιους συμπολίτες για λύτρα.
Και το γιο τον κατηγόρησαν πως ζητούσε λύτρα – στη διάρκεια της Ναυπλιακής Επανάστασης – για να απελευθερώσει τον φιλο Οθωνικό Νομάρχη που ήταν κρατούμενος στο Παλαμήδι.
Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΡΙΒΑΣ στη διάρκεια της Ναυπλιακής Επανάστασης, ζούσε στη Βόνιτσα, της οποίας κατείχε το κάστρο ως φεουδάρχης. Δεν κινήθηκε υπέρ του γιού του που πολεμούσε στο Ναύπλιο. Οι Οθωνικοί δεν τον πείραξαν, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1862. Τότε έστειλαν στρατό να τον συλλάβουν, γιατί είχαν υπόνοιες ότι συμμετείχε σε συνωμοσία κατά του Βασιλιά.
Τότε έγινε το αναπάντεχο. Ο Γρίβας κηρύσσει, επί τόπου, Επανάσταση και αποφασίζει να εκστρατεύσει κατά της Αθήνας. Ο Βασιλιάς ήταν σε περιοδεία με το ατμόπλοιο «Αμαλία».Ο Γρίβας προχωράει Βόνιτσα- Αμφιλοχία-Αγρίνιο. Όπου πηγαίνει στρατός και χωροφυλακή προσχωρούν στο κίνημά του, πολλοί κλέφτες, αλλά και απλοί χωρικοί. Στο Αγρίνιο παθαίνει έμφραγμα. Δεν λιγοψυχάει, προχωράει καταλαμβάνει το Μεσολόγγι. Ετοιμάζεται να αποβιβαστεί απέναντι και εκεί πεθαίνει.
Γύρω από τον θάνατό του υπάρχει ολόκληρη «θεωρία συνωμοσίας»: Τον δηλητηρίασαν οι Άγγλοι γιατί αν έφτανε στην Αθήνα, θα γινόταν ο Πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Δεν αποδείχτηκε ποτέ κάτι τέτοιο.
Μόνο το 1933 (μετά από εβδομήντα χρόνια) παρουσίασε ο (κομμουνιστής) ιστορικός Γιάννης Κορδάτος κάποια έγγραφα (ενδεικτικά της εικασίας, όχι αποδεικτικά) τα οποία του τα έδωσε ο στρατηγός Παπούλας (αυτός της Μικράς Ασίας, που ενώ ήταν Βασιλόφρων, τουφεκίστηκε ως επικίνδυνος Δημοκρατικός!!!)
Ο γιος ΓΡΙΒΑΣ επέστρεψε από την εξορία μετά την έξωση του Όθωνα και έγινε πολλές φορές Υπουργός, αν και φεύγοντας από το Ναύπλιο, τον Απρίλιο του 1862, είχε κάνει την αμίμητη δήλωση «Δεν θέλω, πλέον, να με θεωρούν Έλληνα».
