Οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου μετά από δέκα χρόνια σιγής ακούστηκαν ξανά στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στο Ναύπλιο την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026.
Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, ξεκινώντας από την πρώτη Παρασκευή μετά την Καθαρά Δευτέρα, τελείται η ακολουθία των χαιρετισμών στην Υπεραγία Θεοτόκο σε όλη την Ελλάδα , προσφέροντας στους πιστούς την ευκαιρία για κατάνυξη και προσευχή.
Την πρώτη στάση των χαιρετισμών τέλεσε ο εφημέριος του ναού π. Νικόλαος Μίχος
Μετά από πολυετείς εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης, ο ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου στο Ναύπλιο, ένα από τα πιο εμβληματικά χριστιανικά μνημεία της πόλης, παραδόθηκε επισήμως στους πολίτες του Ναυπλίου . Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 2.700.000 ευρώ, υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού με πόρους ΕΣΠΑ και ανέδειξε εκ νέου τον καλλιτεχνικό και ιστορικό πλούτο του ναού.
Η τελετή εγκαινίων πραγματοποιήθηκε παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και του Μητροπολίτη Αργολίδος κ. Νεκταρίου.
Ο ναός, ένα από τα σημαντικότερα χριστιανικά μνημεία της Παλιάς Πόλης του Ναυπλίου, αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια σοβαρά προβλήματα, κυρίως λόγω υγρασίας και φθοράς της στέγης. Το έργο αποκατάστασης ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2025, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ (ΠΕΠ Πελοπόννησος 2014–2020 & 2021–2027), συνολικού προϋπολογισμού 2.700.000 ευρώ.
Οι εργασίες περιελάμβαναν:
-Αποκατάσταση και στατική ενίσχυση του ναού
-Αντιμετώπιση βλαβών στη στέγη και τις τοιχοποιίες
-Ηλεκτρομηχανολογικές επεμβάσεις
-Συντήρηση του ξύλινου τέμπλου, εικόνων, τοιχογραφιών και του δεσποτικού θρόνου
-Αποκατάσταση και στατική ενίσχυση του ναού
-Αντιμετώπιση βλαβών στη στέγη και τις τοιχοποιίες
-Ηλεκτρομηχανολογικές επεμβάσεις
-Συντήρηση του ξύλινου τέμπλου, εικόνων, τοιχογραφιών και του δεσποτικού θρόνου
Ο σημερινός ναός, πάντως, που ανήκει στον τύπο της βασιλικής με επίπεδη οροφή (τη γνωστή ουρανία), είναι του 1836 και εντός μπορεί να θαυμάσει κανείς το ξυλόγλυπτο τέμπλο και τον άμβωνα.
Από την εσωτερική διακόσμηση του φωτεινού αυτού ναού, διακρίνονται για την καλλιτεχνική τους αξία ο δεσποτικός θρόνος, ο κεντρικός (ρωσικής τέχνης) πολυέλαιος και οι μεγάλες δεσποτικές εικόνες του τέμπλου των ετών 1848-1849, έργα του γνωστού ταλαντούχου αγιογράφου των χρόνων της Εθνικής Παλιγγενεσίας Ιωάννου Δημάδη. Η πρόσοψη και τα κωδωνοστάσια αποτελούν νεότερες προσθήκες.
Ακάθιστος ύμνος ονομάζεται γενικά κάθε ορθόδοξος χριστιανικός ύμνος ο οποίος ψάλλεται από τους χριστιανούς πιστούς σε όρθια στάση. Έχει επικρατήσει όμως να λέγεται έτσι ένας ύμνος («Κοντάκιο») της Ορθόδοξης Εκκλησίας προς τιμήν της Θεοτόκου, ο οποίος ψάλλεται στους ναούς τις πέντε πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τις πρώτες τέσσερις τμηματικά, και την πέμπτη ολόκληρος.
Είναι ένας ύμνος που αποτελείται από προοίμιο και 24 οίκους (στροφές) σε ελληνική αλφαβητική ακροστιχίδα, από το Α ως το Ω (κάθε «οίκος» ξεκινά με το αντίστοιχο κατά σειρά ελληνικό γράμμα).
Ο Ακάθιστος ύμνος θεωρείται ως ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας. Είναι γραμμένος πάνω στους κανόνες της ομοτονίας, ισοσυλλαβίας και εν μέρει της ομοιοκαταληξίας. Η γλώσσα του είναι σοβαρή και ποιητική και πλουτίζεται από κοσμητικά επίθετα και πολλά σχήματα λόγου (αντιθέσεις, μεταφορές, κλπ). Το θέμα του είναι η εξύμνηση της ενανθρώπισης του Θεού μέσω της Θεοτόκου, πράγμα που γίνεται με πολλές εκφράσεις χαράς και αγαλλίασης, οι οποίες του προσδίδουν θριαμβευτικό τόνο.
Το έτος 626, και ενώ ο Αυτοκράτορας Ηράκλειος ηγούνταν εκστρατείας του βυζαντινού στρατού κατά των Περσών, η Κωνσταντινούπολη πολιορκήθηκε αιφνιδίως από τους Αβάρους. Γνωρίζοντας την απουσία του στρατού, οι Άβαροι απέρριψαν κάθε πρόταση εκεχειρίας και την 6η Αυγούστου κατέλαβαν την Παναγία των Βλαχερνών. Σε συνεργασία με τους Πέρσες, τη νύχτα της 7ης προς 8η Αυγούστου, ετοιμάζονταν για την τελική επίθεση, ενώ ο Πατριάρχης Σέργιος περιέτρεχε τα τείχη της Πόλης με την εικόνα της Παναγίας της Βλαχερνίτισσας και ενεθάρρυνε το λαό στην αντίσταση.
Τη νύχτα εκείνη, φοβερός ανεμοστρόβιλος, που αποδόθηκε σε θεϊκή αρωγή, δημιούργησε τρικυμία και κατέστρεψε τον εχθρικό στόλο, ενώ αντεπίθεση των αμυνομένων προξένησε τεράστιες απώλειες στους Αβάρους και τους Πέρσες, οι οποίοι αναγκάστηκαν να λύσουν την πολιορκία και να αποχωρήσουν άπρακτοι.
Την 8η Αυγούστου, η Πόλη είχε σωθεί από τη μεγαλύτερη ως τότε απειλή της ιστορίας της. Ο λαός, θέλοντας να πανηγυρίσει τη σωτηρία του, την οποία απέδιδε σε συνδρομή της Θεοτόκου, συγκεντρώθηκε στο Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών. Τότε, κατά την παράδοση, όρθιο το πλήθος έψαλε τον από τότε λεγόμενο «Ακάθιστο Ύμνο» στην Παναγία, αποδίδοντας τα «νικητήρια» και την ευγνωμοσύνη του «τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ».
Κατά την επικρατέστερη άποψη, δεν ήταν δυνατό να συνετέθη ο ύμνος σε μία νύκτα. Άρα, μάλλον είχε συντεθεί νωρίτερα και μάλιστα θεωρείται ότι ψαλλόταν στο συγκεκριμένο ναό στην αγρυπνία της 15ης Αυγούστου κάθε έτους. Απλώς, εκείνη την ημέρα ο ύμνος εψάλη «ὀρθοστάδην», ενώ αντικαταστάθηκε το ως τότε προοίμιο («Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει») με το ως σήμερα χρησιμοποιούμενο «Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια», το οποίο έδωσε τον δοξολογικό και εγκωμιαστικό τόνο στον ως τότε διηγηματικό και δογματικό ύμνο.
Σύμφωνα όμως με άλλες ιστορικές πηγές, ο Ακάθιστος Ύμνος συνδέεται και με άλλα παρόμοια γεγονότα, όπως τις πολιορκίες και την σωτηρία της Κωνσταντινούπολης επί των Αυτοκρατόρων Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου (673), Λέοντος του Ισαύρου (717-718) και Μιχαήλ Γ΄ (860). Δεδομένων των τότε ιστορικών συνθηκών (εικονομαχική έριδα, κλπ.), δε θεωρείται απίθανο η Παράδοση να έχει αλλοιώσει την ιστορική πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να καθίσταται πολύ δύσκολο να λεχθεί μετά βεβαιότητος ποιο ήταν το ιστορικό περιβάλλον της δημιουργίας του Ύμνου.
