Η μείωση του πληθυσμού των εντόμων επικονιαστών απειλεί άμεσα την ανθρώπινη υγεία και διατροφή, αλλά και την ευημερία των ανθρώπων, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.
Τα έντομα-επικονιαστές είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή πολλών φρούτων, λαχανικών και οσπρίων που παρέχουν σημαντικές βιταμίνες και μέταλλα στη διατροφή μας. Η μείωση των ειδών, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απώλεια οικοτόπων και την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στη διατροφή των ανθρώπων, γεγονός που θα μπορούσε στη συνέχεια να οδηγήσει σε αύξηση της θνησιμότητας και των ασθενειών. Ωστόσο, οι σαφείς ενδείξεις για το πώς η μείωση του πληθυσμού τους επηρεάζει τους ανθρώπους είναι περιορισμένες μέχρι σήμερα.
Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, διεξήγε μελέτη σε δέκα αγροτικά χωριά και τις γύρω περιοχές τους στο Νεπάλ για πάνω από έναν χρόνο και χαρτογράφησε το πλήρες φάσμα της σχέσης μεταξύ των επικονιαστών, της απόδοσης των καλλιεργειών και των θρεπτικών συστατικών. Μελέτησε τη διατροφή, τη διατροφική κατάσταση, τις γεωργικές πρακτικές και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση 776 ατόμων που ζουν στις κοινότητες μικροκαλλιεργητών και κατέγραψαν τα είδη επικονιαστών που συμβάλλουν στη διατροφή και στα μέσα διαβίωσης.
Όπως διαπιστώθηκε, τα είδη εντόμων που λειτουργούν ως επικονιαστές δημιουργούν το 44% του οικογενειακού εισοδήματος και συνεισφέρουν σε ποσοστό άνω του 20% στην πρόσληψη βιταμίνης Α, φυλλικού οξέος και βιταμίνης Ε.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές μοντελοποίησαν τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές στον αριθμό των επικονιαστών ενδέχεται να επηρεάσουν τη διατροφή και τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, με βάση τρία σενάρια: το ακραίο (πλήρης απώλεια των τοπικών επικονιαστών), τη συντηρητική εκτίμηση της μείωσής τους ως το 2030 με βάση τα στοιχεία για τις τοπικές μέλισσες και το σενάριο ανάκαμψής τους.
Σε όλα τα σενάρια, η μείωση του πληθυσμού των επικονιαστών συνδέθηκε με τη μείωση της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών και τη μείωση του εισοδήματος των νοικοκυριών, με τις βιταμίνες A και C, το φυλλικό οξύ και το ασβέστιο να είναι τα συστατικά που επηρεάστηκαν περισσότερο.
Στα σενάρια ακραίων συνθηκών και συντηρητικής εκτίμησης η απώλεια των επικονιαστών προβλέπεται να προκαλέσει μείωση του εισοδήματος των αγροτικών νοικοκυριών κατά 44% και 14%, αντίστοιχα, ως το 2030. Στο σενάριο ανάκαμψης, το εισόδημα των νοικοκυριών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 15% και η πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών να βελτιωθεί.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι η σχέση μεταξύ των επικονιαστών και των ανθρώπων είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση τόσο της περιβαλλοντικής όσο και της ανθρώπινης υγείας. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απλά μέτρα, όπως η φύτευση αγριολούλουδων, η μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και η διατήρηση των ντόπιων μελισσών, μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση του πληθυσμού των επικονιαστών, ενισχύοντας τόσο τη φύση όσο και την ευημερία των ανθρώπων.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
https://www.nature.com/articles/s41586-026-10421-x
Μ.Κουζινοπούλου
